digitale televisie

576i

is een aanduiding voor een televisiebeeld opgebouwd uit 576 beeldlijnen. De i staat voor geïnterlinieerd. Dit is de standaardresolutie van zowel analoge televisie (PAL) als digitale televisie (DVB) in bijna de hele wereld. In Noordamerika en Japan is de standaardresolutie 480i (NTSC).

720p

720p is een minimum standaard videosignaal voor HD televisies. Het beeld is hierbij, in verticale richting geteld, opgebouwd uit 720 lijnen met 1.280 beeldpunten per lijn. Dit signaal heeft een beeldkwaliteit dat 2 maal scherper dan het standaard tv signaal. De ‘p’ staat voor ‘progressive’. De nederlandse vertaling hiervoor is ‘volledige beeldtechniek’ wat inhoudt in dat per beeldwissel alle lijnen van het scherm benut worden.

Deze weergave maakt dit signaal geschikt voor weergave van snel bewegende beelden. Andere bekende HD-videosignalen zijn 1080i en 1080p.

1080p

Dit is kwalitatief het hoogst beschikbare video signaal voor HD televisies. Net als bij 1080i is het beeld, in verticale richting geteld, opgebouwd uit 1080 lijnen met 1920 beeldpunten per lijn. Het verschil zit in de “p” wat de afkorting is voor ‘progressive scan’. De Nederlandse vertaling hiervoor is ‘volledige beeldtechniek’ wat inhoudt dat per beeldwissel alle lijnen van het scherm benut worden, en er een optimale gebruik wordt gemaakt van de pixels. 1080p wordt door de leveranciers van HDTV’s ook wel “Full High Definition”, “Full-HD” of “True High Definition” genoemd.

De tegenhanger van ‘progressive scan’ is ‘interlaced’ (of halve beeldtechniek). Bij een ‘interlaced’ videosignaal wordt per beeldwissel slechts de helft van de beeldlijnen om en om benut. Progressive scan neemt 2x meer bandbreedte in dan interlaced.

1080p is de hoogste kwaliteit die als standaard geldt bij het digitaal opnemen films. Een aantal scenes uit de film Starwars Episode lll zijn bijvoorbeeld in 1080p opgenomen.

Zie ook 1080i en 720p

1080i

1080i is een standaard video signaal voor HD televisies. Het beeld is hierbij, in verticale richting geteld, opgebouwd uit 1080 lijnen met 1920 beeldpunten per lijn.

De ‘i’ staat voor interlaced, dit wil zeggen dat deze standaard gebruik maakt van de ‘halve beeldtechniek.’ De vertikale beeldlijnen worden per beeldwissel steeds om en om benut. Dus hoewel 1080i meer beeldlijnen bezit, benut deze effectief per beeldwissel de helft van de pixels op de beeldlijn. Om die reden is het verschil tussen 1080i en 720p niet bijzonder groot. Verschil is wel dat de halve beeldtechniek (interlaced) twee maal minder bandbreedte inneemt dan de volledige beeldtechniek (progressive scan).

Samen met 720p is 1080i de meest gangbare standaard voor HD televisies.

24p weegave

Speelfilms worden voor bioscoopweergave opgenomen en geproduceerd met 24 frames (beelden) per seconde. Reguliere tv-uitzendingen en DVD’s spelen deze opnamen af met 25 frames per seconde; stemmen en geluid klinken door het versneld afspelen iets hoger.

De 24p ondersteuning realiseert een authentieke weergave van 24p materiaal vanaf bijvoorbeeld Blu-ray en geeft een betere, vloeiende reproductie van filmbeelden.

Aspect ratio

is de verhouding tussen de breedte en de hooge van het televisiebeeld. Traditionele televisies hebben een verhouding van 4 staat tot 3 (4:3), moderne televisies een verhouding van 16:9. HDTV’s hebben altijd een aspect ratio van 16:9.

ATSC

staat voor American Television Standards Commitee. Dit is de Amerikaanse tegenhanger van DVB, digital video broadcasting.

De bandbreedte is de televisiekabel die de televisie met data voedt. De term ‘bandbreedte’ wordt meestal gebruikt om aan te geven wat de maximale capaciteit is van deze kabel. De kwaliteit van bandbreedte wordt aangeduid in Mbit/s wat staat voor Megabits per second. De huidige bandbreedtes variéren van 3 Mbit/s (lage kwaliteit) tot 9 Mbit/s (hoge kwaliteit).

Twee gangbare formaten waarin zenders op bandbreedte gecodeerd worden zijn MPEG2 en het kwalitatief betere MPEG4.

Bandbreedte

De bandbreedte transporteert data via meerdere kanalen Een kanaal kan meerdere zenders doorgeven. Als het signaal van de zender slecht is, kan een grote bandbreedte daar niets aan veranderen. Als de bandbreedte echter te klein is voor de zender, heeft dit wel een mindere weergave tot gevolg.
Om optimaal gebruik te maken van de beschikbare bandbreedte dient rekening gehouden te worden met de volgende factoren:

de signaalsterkte en stabiliteit van de verbinding
de kwaliteit en het materiaal van de kabels (koper, glasvezel, coax-kabel)
de mate van gebruik van het netwerk

Blu-ray disc

Blu-ray, ofwel Blu Ray disk, is de HDTV opvolger van de DVD. Een Blu-ray disk bevat meer dan alleen een betere beeld en geluidskwaliteit.

Blu-ray heeft 5 x meer opslagcapaciteit dan een DVD; namelijk 25 GB op een single layer disk, en 50 GB op een dual layer disk. Op een Blu-ray disk kan in HD kwaliteit opgenomen, afgespeeld en weer overschreven worden. Blu-ray was samen met het eveneens nieuwe HD DVD in de race om de nieuwe standaard te worden maar Blu-ray heeft uiteindelijk deze strijd gewonnen.

Blu-ray is ontwikkeld door een verbond tussen de marktleiders van consumenten electronica* en wordt op dit moment breed ondersteund in o.a. de computer branche, muziek- en filmindustrie.

Waar de verschillende DVD formaten gebruik maken van een rode laser, is Blu-ray met een blauwe-violet laser uitgerust, vandaar de naam. Deze nieuwe blauwe laser is nog preciezer waardoor data compacter weggeschreven kan worden.

Als de Blu-ray disk speler over een ‘optical pickup unit’ beschikt is het mogelijk om muziek cd’s en dvd’s te laten afspelen.

Component video

Component video wordt ook wel aangeduid als YPbPr, YCbCb of YUV. Zonder te diep in de technische achtergrond te duiken kunnen we stellen dat Component Video bestaat uit analoge signalen waarbij de helderheid van de kleuren los van de kleuren zelf wordt verstuurd waardoor het contrast in het beeld veel beter is. De 3 kleuren worden slechts door 2 van de 3 kabeltjes gestuurd.

Dit videosysteem is geschikt voor HDTV en kan overweg met zowel ‘progressive scan‘ als ‘interlaced‘ informatie.

DVD’s halen hun beeldinformatie uit component video. Voorbeelden van nieuwere digitale component videosystemen zijn DVI en HDMI. Naast ‘component video’ bestaat de kwalitatief mindere ‘composite video’. Hierbij wordt de beeld informatie gebundeld in één enkel signaal. Door deze compressie treedt kwaliteitsverlies op.

Voorbeelden van analoge ‘composite video’-signalen zijn NTSC of PAL. Composite video is niet geschikt voor HDTV.

Decoder

Een decoder is een apparaat dat in staat is televisie signalen te ‘vertalen’. Andere woorden waarmee ‘decoder’ wordt bedoeld zijn ontvanger, set-top box of receiver, tuner. Zo is het mogelijk om met behulp van een decoder digitale zenders te ontvangen op een analoge of digitale televisie. MPEG2 en MPEG4 zijn enkele voorbeelden van digitale signalen, PAL is het standaard analoge TV signaal.

De decoder wordt geplaatst tussen de televisie en de externe bron zoals een satellietschotel, kabel, of een ether verbinding )

Decoders worden onderverdeeld in single tuners en twin tuners. Alleen bij deze laatste is het mogelijk een zender te bekijken en tegelijkertijd een andere zender op te nemen.

DVB

staat voor Digital Video Broadcasting, een wereldstandaard voor digitale televisie. Alleen in de Verenigde Staten en enkele andere landen men ATSC. Amerikanen hebben last van het Not Invented Here syndroom. Er bestaan verschillende onderverdelingen: DVB-S voor digitale sateliet televisie, DVB-C voor digitale kabeltelevisie,

DVB-T

voor digitale ethertelevisie (KPN, Digitenne) en DVB-H voor handheld apparaten; Pocket PC’s en mobieltjes.

DVI

DVI (Digital Visual Interface) is een digitale videosignaal standaard. De opvolger van DVI is HDMI. Deze aansluitingen leveren beide een digitale ongecomprimeerde videoverbinding.

Van de analoge videostandaarden is ‘component video’ de meest gangbare.
De DVI aansluiting wordt veel gebruikt om digitale schermen aan te sluiten op pc’s. Soms kan DVI voorzien zijn van HDCP. Dit is een beveiligingssysteem tegen piraterij.
Zie ook: Analoge video indeling

EPG (Electronic Program Guide)

De afkorting EPG staat voor Elektronische Programma Gids. Via deze elektronische gids kunt u op televisie extra informatie krijgen over de programmering. Een aantal dagen van te voren, soms enkele weken, is actuele programmering te raadplegen. Het is ook vaak mogelijk om via de EPG een bepaald soort programma of genre te zoeken of op te nemen.

EPG werkt real-time; wijzigingen in de programmering worden direct aangepast.
Deze gids is op te roepen met de afstandsbediening van de decoder. De meeste decoders en TV’s met digitale ontvangers zijn tegenwoordig uitgerust met EPG.

EPG functioneert bij ontvangst via satelliet, digitale kabel en ether, maar is niet beschikbaar bij analoge ether ontvangst.

Field

Zie halfbeeld

Frame

Zie volbeeld

Geïnterlinieerd

Dit is een term waarmee wordt aangegeven dat het beeld niet in één keer op het scherm wordt gezet, maar eerst de oneven lijnen en vervolgens de even lijnen. Dit wordt soms aangegeven met de letter i achter het aantal beeldlijnen, bijvoorbeeld 576i, 1080i.

H.264

Een op MPEG4 gebaseerde compressie-algoritme mede ontwikkeld door Apple. Dit is één van de gebruikte formaten op Blu Ray en HD DVD. Het is ook de basis voor Quicktime HD.

Halfbeeld

Betekent de even óf de oneven lijnen van een beeld. Een oneven en een even halfbeeld samen vormen een volbeeld.

HDCP

HDCP staat voor High bandwidth Digital Content Protection. Dit is een door de filmindustrie bedacht beveiligingssysteem om illegaal kopieren tegen te gaan. Het komt erop neer dat een decoder met HDCP alleen informatie doorgeeft aan een HDTV apparaat dat óók HDCP ondersteunt. Houd dit daarom in de gaten! DVI aansluitingen zijn soms voorzien van HDCP, HDMI aansluitingen zijn altijd beveiligd met HDCP.

HDMI

HDMI (High Definition Multimedia Interface) is een uitbreiding/opvolging van de DVI video standaard. Belangrijkste verschil is dat een HDMI verbinding zowel digitale video signalen als geluid kan doorgeven.

HDMI is een digitale ongecomprimeerde verbinding voor video én audio. Hierbij hoeft er slechts 1 kabeltje van ontvanger naar scherm te lopen. Daarnaast beschikt een HDMI verbinding over een hogere bandbreedte dan DVI. Een HDMI aansluiting is altijd voorzien van HDCP.

Een bijkomend voordeel van HDMI is dat gekoppelde apparaten die voldoen aan de HDMI CEC (Consumer Electronic Control) standaard eenvoudig met één afstandbediening kunnen worden bediend en aan- of uitgeschakeld. HDMI CEC wordt ondersteund vanaf HDMI versie 1.3a.

HD-DVD

HD DVD is ontwikkeld als opvolger van de DVD. Samen met de Blu-ray disk heeft HD DVD getracht om de nieuwe HD standaard te worden. Inmiddels is duidelijk dat Blu-ray dze strijd heeft gewonnen.

HD DVD werd o.a. gesteund door Toshiba, NEC, Intel en Microsoft. HD-DVD was relatief goedkoper te introduceren; de fabrikanten dienden de productielijn alleen maar aan te passen, voor Blu-ray moet een nieuwe productielijn ontwikkeld worden. HD-DVD leek daarom goedkoper dan de Blu-ray.

Zowel Blu-ray als HD DVD beschikken over een doorvoersnelheid van 36 Mb/s. Dat is 3x zo snel als de ‘oudere’ DVD met 11,8 Mb/s. De opslagcapaciteit van een standaard DVD is 5 Gb. Bij een (single layered) HD DVD is dit 20 Gb en Blu-ray beschikt over 25 Gb aan opslagruimte.

HDTV

Sstaat voor High Definition TeleVision, oftewel in goed Nederlands Hoge Resolutie TeleVisie. Dit is waar het om draait op deze site. HDTV geeft een 5 keer zo scherp beeld als gewone televisie.

Interlaced

Interlaced is een andere benaming voor ‘halve beeldtechniek’. De vertikale beeldlijnen op de HDTV worden per beeldwissel steeds om en om benut. Deze halve beeldtechniek neemt twee maal minder bandbreedte in beslag dan de volledige beeldtechniek (progressive scan)

Een HDTV scherm met de benaming 1080i beschikt over 1080 vertikale beeldlijnen. De ‘i’ duidt aan dat er sprake is van ‘interlaced’ beeldtechniek. Als er een letter ‘p’ achter staat spreekt men over progressive-scan ofwel ‘volledige beeldtechniek’.

Bij volledige beeldtechniek worden per beeldwissel alle lijnen van het scherm benut, en wordt er optimaal gebruik gemaakt van het aantal beschikbare beeldpunten.

Lijn, lijnen, beeldlijnen

In de televisiewereld wordt de scherpte van het beeldkwaliteit uitgedrukt in beeldlijnen. De lijnen lopen horizontaal, de aanduiding van de scherpte loopt dan verticaal. Gebruikelijk voor TV en DVD is 576 lijnen. HDTV heeft 720 of 1080 lijnen. Sommige DVD’s en spelcomputers als de Playstation 2 en de XBox geven 480 lijnen. Een VHS videorecorder kan slechts ongeveer 240 lijnen weergeven.

MPEG2

Is een compressietechniek voor digitale video. Het is de compressiemethode voor DVD, DVB en HDTV. Het voordeel van compressie is dat er minder ruimte nodig is op en DVD en minder bandbreedte op de kabel en in de ether. Met MPEG2 past er ongeveer 120 minuten beeld op een DVD en ongeveer 4 tot 6 digitale televisiekanalen in de ruimte van een analoog kanaal, of één HDTV kanaal in de ruimte van een analoog kanaal. Ter vergelijking, zonder compressie zou er slechts ongeveer 15 minuten beeld passen op een DVD.

MPEG4

Is de opvolger van MPEG2. De compressie is nog groter bij gelijkblijvend beeldkwaliteit. Met MPEG4 passen er 2 HDTV kanalen in een analoog kanaal. Het lijkt erop dat MPEG4 de standaard wordt voor Europese HDTV.

PAL

PAL, wat staat voor Phase Alternating Line, is de huidige Europese analoge TV standaard. Het PAL systeem is erg beperkt in kwaliteit en is zeer verouderd. Zolang de televisie bestaat, ruim 50 jaar, is de standaard PAL. PAL-beelden worden opgebouwd via interlaced beeldtechniek, het beeldscherm wordt opgebouwd uit 720 horizontale en 576 verticale zichtbare beeldpunten. De beeldkwaliteit wordt ook wel aangeduid als: 576i.

Overstappen naar een andere televisie standaard is geen kwestie van een nieuwe televisie kopen, daarvoor moet het hele systeem aangepast worden zoals te tv-uitzendingen, bandbreedte en ontvangers. De televisiestandaard van de toekomst is HDTV. Ter vergelijking HDTV werkt met beeld standaarden als 720p, 1080i en 1080p.

Progressive

Bij een 720p beeldscherm staat de ‘p’ voor ‘progressive-scan’. De nederlandse vertaling hiervoor is ‘volledige beeldtechniek’ wat inhoudt dat per beeldwissel alle lijnen van het scherm benut worden. Hierdoor ontstaat er een hogere resolutie dan beelden die gebruik maken van de halve beeldtechniek (ofwel interlaced).

Progressive scan is geschikt voor weergave van snel bewegende beelden. Andere bekende HD-videosignalen zijn 1080i en 1080p.

Resolutie

Is een aanduiding voor de beeldscherpte van een televisietoestel, maar ook voor digitale fototoestellen. Bij fototoestellen wordt de resolutie meestal uitgedrukt in megapixel (bijvoorbeeld een 5 megapixel camera) bij televisies wordt meestal het aantal beeldlijnen.

SCART

Is de analoge aansluiting waarmee videorecorder, DVD spelers en degelijke op de TV worden aangesloten. Het is een dikke kabel met aan iedere uiteinde een grote stekker. SCART kan component video, s-video encomposiet video doorgeven, evenals geluid en stuursignalen

Volbeeld

is één compleet beeldje van film of video, dit in tegenstelling tot halfbeeld.

VC-1

Een op MPEG4 gebaseerde compressie-algoritme ontwikkeld door Microsoft. Dit is één van de gebruikte formaten op Blu Ray en HD DVD.

bron: hdtvforum.nl